ผมอยากจะเรียกทริปนี้ว่าเป็น ทริปจาริกแสวงบุญ ผมเขียนบันทึกนี้ในคืนที่สองที่เมืองจีน ในเวลาสองวัน ผมคาดว่าพวกเราตระเวนไหว้พระไหว้เจ้าไปแล้วไม่ต่ำกว่ายี่สิบศาลเจ้า เจ้าแม่กวนอิม ไฉ่ซิงเอี้ยะ กวนอู และสารพัดเทพเจ้า เฉพาะครอบครัวผมที่มากันสี่คน หมดธูปไปแล้วห่อกว่า ๆ เทียนอีกหลายเล่ม และไหนธูปขนาดใหญ่พิเศษสำหรับไหว้ศาลเจ้าสำคัญ

สมาชิกในทริปนี้คาดว่าทั้งหมดเป็นคนไทยเชื้อสายจีน ถ้าไม่โดยสายเลือดก็คงต้องโดยวัฒนธรรม อย่างน้อยทุกคนก็ไหว้เจ้ากันได้อย่างคล่องแคล่ว พูดชื่อเทพเจ้ากันได้หมดทุกองค์แถวนั้น มีคนหนึ่งที่ได้คุย เกิดเมืองจีนจนอายุสิบกว่าขวบค่อยมาอยู่เมืองไทย พูดไทยคล่องปร๋อ เกือบทุกคนพูดจีนได้ แต่มีเพียงประมาณครึ่งหนึ่งที่พูดจีนกลาง หัวหน้าทัวร์เองก็เป็นชาวไทยเชื้อสายจีน พูดจีนกลางได้ ไกด์เป็นคนจีน พูดจีนกลาง พูดไทยไม่ได้

เราเดินทางกันเป็นว่าเล่น ลงจากเครื่องบิน ก็ต่อรถทัวร์ทันทีเพื่อไปท่าเรือ ขึ้นเรือไปเกาะใหญ่ ก่อนจะต่อรถเพื่อไปต่อเรือไปเกาะเล็ก เพื่อไหว้เจ้าแม่กวนอิม บนรถทัวร์ หัวหน้าไกด์บรรยายเรื่องต่าง ๆ เกี่ยวกับสถานที่ที่เราจะไป บ้างก็ช่วยแปลสรุปจากที่ไกด์คนจีนบรรยาย ส่วนใหญ่เป็นเรื่องสิ่งศักดิ์สิทธิ์ ความเชื่อ ฮวงจุ้ย และสรรพคุณของอาหารการกินชนิดต่าง ๆ นอกเหนือจากการออกตัวต่าง ๆ นานาว่าพวกเราโชคดีที่โดนฝนนิดเดียว ที่เดินทางมาถึงแบบดีเลย์ไม่มาก ฯลฯ

บนรถทัวร์ ระหว่างทางจากหนิงโป้ไปหยางโจว ไกด์คนจีนอ่านข่าวเรื่องพรก.ฉุกเฉินจากมือถือของเขาให้พวกเราฟัง เป็นภาษาจีนกลาง จากนั้นหัวหน้าทัวร์แปลสรุปให้ เกี่ยวกับประกาศพ.ร.ก.ฉุกเฉิน และเรื่องคนเสื้อแดงทำร้ายร่างกายคนที่พวกเขาเข้าใจว่าเป็นนายกอภิสิทธิ์ ในประโยคแรกเธอใช้คำว่า “ไอ้คนเสื้อแดง” ก่อนจะรีบแก้เป็น “คนเสื้อแดง” เฉย ๆ หลังสรุปข่าวเสร็จเธอถามกลุ่มลูกทัวร์ที่นั่งใกล้ ๆ ว่าเธอเล่าอะไรตกหล่นไปไหม และออกตัวว่า ภาษาในข่าวนั้นจะเป็นภาษาที่ยาก เธอเองยังมีความรู้แค่ “ป. 1″ พร้อมย้ำเรื่องพ.ร.ก.ฉุกเฉินอีกที ว่าในภาษาจีนกลางนั้นแปลตรงตัวออกมาเป็นภาษาไทยได้ว่าอย่างไร เธอไม่แน่ใจนักว่าเป็น พ.ร.ก.ฉุกเฉินหรือกฎอัยการศึก แต่บอกว่าน่าจะเป็นพ.ร.ก.ฉุกเฉิน แบบเดียวกับที่ประกาศที่พัทยา มีผล 5 จังหวัด กรุงเทพและปริมณฑล “กรุงเทพ นครปฐม อยุธยา ปากน้ำ ปทุมธานี ครบ 5 จังหวัดพอดี”

หลังจากนั้นเธอเริ่มคุยว่า ไม่รู้คนพวกนี้ (หมายถึงเสื้อแดง) ทำไปเพื่ออะไร เล่าเรื่องว่าคนแถวบ้านบอกว่า ตลาดโต้รุ่งแถวบ้านเดี๋ยวนี้ไม่ค่อยมีคนขายของ เพราะว่ามีรถมารับแจกเงินให้ไปร่วมชุมนุมเสื้อแดง ลูกทัวร์ผู้หญิงรายหนึ่งพูดขึ้นมาว่า เสื้อเหลืองก็มี ก็แจกกันทุกสี ไม่ว่าสมัยไหน ก่อนที่หัวหน้าทัวร์จะเล่าต่อว่า เคยได้ยินมาเหมือนกัน ว่าเสื้อเหลืองใส่เงินมาในข้าวกล่อง แต่บางกล่องก็ไม่มี บางคนก็ไปกันด้วยใจจริง ๆ ลูกทัวร์คนเดิมว่า แบงค์ปลอมก็มี หัวหน้าทัวร์ว่า อันนี้ไม่เคยเจอ

หัวหน้าทัวร์คุยเรื่องการเมืองต่อไป พร้อม ๆ กับเล่าว่าปกติเรื่องที่จะคุยกับกรุ๊ปทัวร์จะระวังไม่คุยเรื่องการเมือง เรื่องศาสนา เพราะทราบดีว่าเรื่องเหล่านี้อ่อนไหว เป็นความเชื่อส่วนบุคคลต่าง ๆ กันไป แต่อันนี้เป็นข่าวสารบ้านเมือง จึงอัปเดตให้ทราบกัน ลูกทัวร์ผู้หญิงรายหนึ่งพูดขึ้นมา เรื่องศาสนาคิดว่าทุกคนในที่นี้คงศาสนาเดียวกัน เพราะมาไหว้เจ้าแม่กวนอิมเหมือนกัน หัวหน้าทัวร์แจ้งว่าถ้ามีข่าวอะไรจะอัปเดตให้ทุก ๆ คนทราบอีก หรือติดตามข่าวต่อได้ที่ห้องพักโรงแรม ช่อง CCTV4 ภาษาจีน CCTV9 ภาษาอังกฤษ ที่พวกเราไปไหว้เจ้าไหว้สิ่งศักดิ์สิทธิ์กันมา ก็ขอให้ผลบุญกุศลได้ช่วยให้ประเทศไทยสงบสุขด้วย กลุ่มผู้ชายหลังรถตะโกนแซว “สาธุ”

หัวหน้าทัวร์คุยเรื่องการเมืองต่ออีกสักพัก จนเหมือนจะไปไกล ลูกทัวร์ผู้ชายคนหนึ่งพูดขึ้นมาว่า เอ้า พักโฆษณา รายงานจบแล้ว เดี๋ยวมีรายงานเข้ามาใหม่ค่อยรายงานต่อ หัวหน้าทัวร์จึงค่อยหยุด แล้วนั่งลง

ด้านหลังรถเริ่มบทสนทนาหลายวง เรื่องการเมือง พูดถึงเรื่องเดี๋ยวนี้จะคุยเรื่องการเมืองต้องดูท่าที พ่อผมเล่าเสริมด้วยเรื่องไปงานกินเลี้ยงแต่งงานลูกสาวเพื่อน เจอเพื่อน ๆ สมัยนักเรียน พ่อผมเล่าว่ารู้ว่าในกลุ่มมีทั้งเสื้อเหลืองและเสื้อแดง จึงพูดดักคอว่า “ไม่คุยได้มั๊ย วันนี้มากินเหล้าอย่างเดียว” จากนั้นผู้ชายอีกคนก็เล่าว่าแท็กซี่เองก็ระวังตัว เวลาชวนคุยเรื่องอื่น ๆ แท็กซี่ก็จะคุย แต่ถ้าคุยเรื่องการเมือง แท็กซี่บางคันจะเลี่ยงว่า ไม่ได้ติดตามการเมือง ผู้ชายอีกคนหนึ่งพูดเสริมว่า แท็กซี่ส่วนใหญ่ก็เสื้อแดง ผู้หญิงอีกคนต่อทันทีว่า เสื้อเหลืองก็มี ก็มีกันทุกสี ระหว่างนี้พี่สาวผมขอยืมหูฟังเครื่องเล่นเอ็มพีสามจากผมไปฟัง

ก่อนหน้านี้ ตอนกลางวันระหว่างรอรถไปไหว้พระ ก็มีการยืนจับกลุ่มคุยกัน แล้วก็คุยเรื่องการเมือง เพราะก่อนหน้านี้มีคนหนึ่งโทรคุยกับเมืองไทย แล้วรู้ข่าวจราจล

แท็กซี่ไม่มีทางรับเงินแค่ 1000 เดียวแล้วมาปิดถนนอย่างนั้น ต้องได้มากกว่านั้น, แกนนำก็ต้องได้เงินเป็นร้อยล้าน “เยอะขนาดแบบชาตินี้ก็หาไม่ได้” ถึงได้ยอมทำอย่างนี้, รัฐต้อง ‘เด็ด’ เลย ต้องเด็ดขาด อย่าไปยอมให้ได้ใจ ไม่ว่าเสื้อแดงเสื้อเหลือง ทั้งหมดนี้พูดโดยผู้ชายคนเดียว บุคลิกโผงผาง เป็นคนที่ค่อนข้างกำหนดทิศทางการสนทนา ผมรู้สึกว่าหลายคนสงวนท่าทีในการสนทนา ผมเองพยายามยืนห่างออกมา ไม่อยู่ในวง แต่ใกล้พอที่จะได้ยินว่าเขาคุยอะไรกัน (ซึ่งก็ไม่ลำบากอะไร เพราะเขาพูดเสียงค่อนข้างดัง) แต่หลายคนจะแสดงอาการเห็นด้วยทันทีในเรื่องที่เป็นเรื่องกลาง ๆ เช่น อยากให้บ้านเมืองสงบสุขเร็ว ๆ หรือเป็นแบบนี้การค้าจะแย่ หรือที่ชายคนนั้นว่า เสื้อแดงคงไม่ปิดสนามบินหรอก เพราะด่าเสื้อเหลืองไว้เยอะ อีกคนได้เสริมต่อว่า ใช่ ๆ เดี๋ยวกลายเป็นกลืนน้ำลาย

เมื่อถึงโรงแรม ระหว่างรอเช็คอิน ผมและพี่สาว ต่างคนต่างหาหนังสือพิมพ์ภาษาอังกฤษอ่านโดยไม่ได้นัดหมาย ผมเองพูดจีนกลางไม่ได้เลย ส่วนพี่สาวพูดได้เป็นคำ ๆ เฉพาะคำศัพท์ที่เอาไว้ซื้อของกินข้าวและอ่านแทบไม่ได้เลย ผมได้อ่านที่ห้อง “Electronic Reading Room” ซึ่งเจอโดยบังเอิญระหว่างทางไปห้องน้ำ ในห้องมีหนังสือพิมพ์ให้แขกได้อ่านสี่ฉบับ จีนสอง อังกฤษสอง ฉบับหนึ่งคือ China Daily หนังสือพิมพ์ภาษาอังกฤษของจีน ฉบับ 13 เม.ย. 2552 ลงข่าวเมืองไทยหน้าหนึ่ง (แต่ไม่ใช่ข่าวหลักที่มีภาพ) กรอบด้านซ้าย มีข่าวต่อหน้า 2 อีกนิดหน่อย เป็นข่าวจาก AP พี่สาวผมก็อ่านฉบับเดียวกันนี้ จากที่วางอยู่ในล็อบบี้

ถึงห้อง ผมต่อเน็ต เช็คข่าว พี่สาวเปิดทีวีช่อง CCTV9

CCTV9 ช่องข่าวภาษาอังกฤษของจีน เวลาท้องถิ่นราว 23:10 น. เสนอข่าวการประท้วงที่เมืองไทย พร้อมภาพบนถนน ทหารฉีดน้ำรถเมล์ที่ไหม้ ภาพจากทีวีเมืองไทยที่รัฐบาลแถลงข่าว ภาพออกฟ้า ๆ เทา ๆ ต่อด้วยข่าวการประท้วงที่จอร์เจีย

บนรถแท็กซี่ไปสุวรรณภูมิวันที่เรามาเที่ยว พ่อผมบ่นกับคนขับแท็กซี่ว่า “มีเสื้อสีแดงผ้าดี ๆ หลายตัว เดี๋ยวนี้ใส่ไม่ได้เลย”

บนรถทัวร์วันนี้ ผมได้ยินประโยคแบบนั้นอีกรอบ จากผู้หญิงคนนึง แต่เธอพูดถึงเสื้อเหลือง “มีเสื้อสีเหลืองผ้าดี ๆ ทั้งนั้น เดี๋ยวนี้ใส่ไม่ได้เลย เสื้อเหลือง เสื้อชมพู เมื่อก่อนใส่ได้ เดี๋ยวนี้ไม่กล้าใส่ ทำไมคนพวกนี้คิดยังไง เอาสีของพระมหากษัตริย์มาใช้”

เป็นทัวร์ที่สนุกดี